Utworzono: 23-12-2019

            19. grudnia 2019 roku Centrum Badawcze Polityki Publicznej i Problemów Regulacyjnych zorganizowało kolejne wydarzenie – seminarium „Law and Public Policy – Today and Tomorrow”. Odbyło się ono w Szkole Filmowej Krzysztofa Kieślowskiego Uniwersytetu Śląskiego. Ideą, która przyświecała inicjatywie Centrum tym razem była interdyscyplinarność. Dyskusje o naturze interdyscyplinarnej mają znaczący wpływ na rozwój środowiska naukowego i akademickiego, a wymiana poglądów prezentowanych przez badaczy i ekspertów specjalizujących się w różnych dziedzinach pozwala na skuteczne poszerzanie perspektyw uczestników. Zgodnie z tą ideą, na seminarium składały się trzy panele dotyczące prawa karnego, nowych technologii i legislacji oraz polityki klimatycznej. Wydarzenie zostało oficjalnie otwarte przez Dyrektora Centrum Badawczego Polityki Publicznej i Problemów Regulacyjnych –  Profesora UŚ doktora habilitowanego Tomasza Pietrzykowskiego, który sprawował również funkcję moderatora seminarium.            
            Pierwszy panel – „Law and Criminal Policy” – został rozpoczęty wykładem wygłoszonym przez panią Profesor Hadar Dancig-Rosenberg z Uniwersytetu Bar-Ilan w Izraelu, zatytułowanym Characterising Multi-door Criminal Justice. Profesor Dancig-Rosenberg specjalizuje się w prawie karnym materiałowym i procesowym, a obszar jej badań obejmuje konsensualne modele występujące w sądownictwie karnym, teorię tzw. jurysprudencji terapeutycznej, filozofię prawa karnego oraz powiązania między prawem karnym i prawem konstytucjonalnym. Związana była również z Uniwersytetem Kalifornijskim w Berkeley, gdzie wykładała jako profesor wizytujący w latach 2016-2018. Podczas wykładu na Uniwersytecie Śląskim przedstawiła wyniki swoich badań empirycznych, które skupione były wokół trzech mechanizmów izraelskiego wymiaru sprawiedliwości – sądów wspólnotowych, przesłuchań towarzyszących formalnemu odczytaniu zarzutów oraz sprawiedliwości naprawczej. Prelegentka przedstawiła stworzoną przez siebie Taksonomię Prawa Karnego, na którą składa się 17 parametrów używanych w celu określenia natury niniejszych mechanizmów. Czynniki, które zostały zbadane dotyczyły między innymi dialogu między ofiarą a sprawcą oraz orientacji przyszłościowej lub przeszłościowej procesów. Celem badań było określenie, które z mechanizmów charakteryzuje natura liberalna, a które oficjalna. Badanie tych 17 czynników przy użyciu skali Likerta umożliwiło charakterystykę mechanizmów jako liberalnych lub oficjalnych środków wymiaru sprawiedliwości. Analiza, której wyniki zostały podczas panelu pierwszego omówione, wskazały również na wielorakość procedur istniejących w ramach wymiaru sprawiedliwości. Dyskusja z udziałem wszystkich obecnych, która miała miejsce po wykładzie, skupiona była wokół potencjalnego użycia tego typu badań w szerszym kontekście oraz w innych środowiskach prawniczych i systemach prawnych, jak i implikacji różnic kulturowych między różnymi regionami Izraela, w których przeprowadzone zostały badania na przedstawione wyniki. Wymiar teoretyczny niniejszych badań empirycznych również był obiektem dyskusji.       
            Drugi panel seminarium – „Legal Policy and New Technologies”, został zapoczątkowany wykładem Profesora Nikolausa Forgo z Uniwersytetu Wiedeńskiego, zatytułowanym Technological Challenges to the Law. Profesor Forgo specjalizuje się w prawie własności intelektualnej, technologii informacyjnej, handlu internetowym oraz prawie ochrony danych w Internecie. Jego przemówienie zawierało historyczny wstęp dotyczący rozwoju technologii, a następnie skupione było wokół rozwoju przepisów prawnych w tej dziedzinie. Szczególny nacisk został położony na Unię Europejską oraz na europejskie regulacje dotyczące ochrony danych i nowych technologii. Co więcej, europejski rozwój technologiczny porównany został do sytuacji amerykańskiej oraz azjatyckiej. Przejrzystość działań podejmowanych przez korporacje takie jak Google również była jednym z elementów wykładu. Zaprezentowane zostały też przypadki lobbingu za użyciem technologii tworzonych w danych rejonach świata, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji chińskiej firmy Huawei w Niemczech. Wykład został podsumowany ukazaniem problemów dotyczących sfery społecznej i prawnej, które powstają wraz z tworzeniem nowych technologii. Stosunkowo słabe punkty europejskiej legislacji w zakresie nowych technologii, jak i problematyka RODO zostały pokrótce omówione. Podobnie do panelu pierwszego, po wykładzie profesora Forgo nastąpiła dyskusja z udziałem wszystkich uczestników seminarium. Uzgodniono wspólnie, iż nadmierna liczba europejskich regulacji prawnych jest tylko jednym z czynników powodujących brak możliwości konkurowania europejskich technologii z tymi tworzonymi w Stanach Zjednoczonych oraz Azji, jako iż tworzone prawa są się nadmiernie złożone oraz niezwiązane z istotą technologii. Interdyscyplinarna natura wydarzenia pozwoliła na przeprowadzenie dyskusji dotyczącej wymiaru sprawiedliwości w zakresie cyfryzacji oraz zmiany, jak i wyzwania stawiane wymiarowi sprawiedliwości przez nowe technologie. W kontekście własności intelektualnej z kolei omówione zostało posiadanie dostępu do algorytmów używanych poprzez liczne aplikacje do gromadzenia danych. Dyskusja została zakończona pozytywną odpowiedzią na pytanie czy prawo do prywatności oraz ochrona danych osobowych stanowią prawa odrębne.          
            Trzeci i ostatni panel seminarium – “Law and Climate Policy” – został zainicjowany wykładem przeprowadzonym wspólnie przez Profesor Marie-Claire Cordonier Segger i Profesor Alexandrę Harrington. Profesor Harrington przyjechała z Uniwersytetu Albany w Stanach Zjednoczonych. Jest prawnikiem specjalizującym się w prawach człowieka oraz prawie ochrony środowiska. Profesor Cordonier Segger z Uniwersytetu w Cambridge jest międzynarodowym ekspertem zajmującym się zagadnieniem prawa zrównoważonego rozwoju. Zapewnia doradztwo prawne podczas wprowadzania traktatów międzynarodowych dla organizacji takich jak ONZ oraz rządom krajów Azji i Pacyfiku, Afrykańskich, jak i Południowo- i Północnoamerykańskich. Ich przemówienie podczas seminarium nosiło tytuł Intersections between Global Governance Regimes and Climate Change Law i rozpoczęło się od zdefiniowania zmian klimatycznych jako wyzwania globalnego, zarówno w wymiarze naukowym, jak i prawnym. Panie Profesor przedstawiły problemy stawiane przez zmiany klimatyczne oraz przybliżyły słuchaczom regulacje i instytucje, które mają znaczący wpływ na rozwór lub powstrzymywanie działań na rzecz klimatu. Następnie omówione zostały częściowe działania międzynarodowego systemu rozwiązań dotyczących zmian klimatu, z uwzględnieniem okresu od roku 1992, kiedy to zaczęto sporządzać traktaty międzynarodowe w tym zakresie, aż do roku 2019 i szczytu klimatycznego CoP25 w Madrycie. Przestawiono pokrótce założenia porozumienia paryskiego oraz 17 celów zrównoważonego rozwoju, sporządzone przez Organizację Narodów Zjednoczonych w roku 2015. Jako iż prelegentki panelu trzeciego aktywnie uczestniczyły w wydarzeniu CoP25, przedstawiły one jego efekty, postępy oraz kwestie problematyczne, które pozostają nierozstrzygnięte. Sama natura szczytów klimatycznych została również omówiona, w celu zaznajomienia słuchaczy ze sposobami działania przyjętymi podczas ich trwania. Profesor Segger i Profesor Harrington przybliżyły również słuchaczom kwestię wpływu międzynarodowych regulacji na politykę wewnętrzną krajów zaangażowanych w inicjatywę. Podsumowując, uzgodniono, iż prawo jest narzędziem podstawowymi i niezbędnym w procesie działania na rzecz klimatu. Dyskusja, która nastąpiła po wykładzie, początkowo obejmowała rozważania uczestników dotyczące przenoszenia międzynarodowych regulacji dotyczących klimatu na prawo Unii Europejskiej. Następnie dyskutowano na temat potencjału oraz wad działań międzynarodowych, w wymiarze globalnym, a opinie osób uznających globalną współpracę za czynnik opóźniający działania na rzecz klimatu zestawione zostały z opiniami osób popierających rozwiązania wynikające ze współpracy międzynarodowej i postrzegających ją jako jedyną szansę na osiągnięcie długofalowych, satysfakcjonujących efektów. Dyskusja podsumowana została stwierdzeniem Profesor Cordonier Segger, iż podejmowanie samotnych działań przez państwa mogłoby być potencjalnie szybsze, jednak w celu uzyskania efektywności, nacisk kładziony musi być na globalną współpracę i wspólne tworzenie regulacji prawnych w celu zajęcia się problemem zmian klimatu w sposób odpowiedni.          
            Poza moderatorem wydarzenia oraz czterema gośćmi zagranicznymi, w wydarzeniu wzięło udział około dwudziestu osób. Niska liczebność grupy umożliwiła przeprowadzenie interesujących dyskusji z aktywnym udziałem wszystkich obecnych osób. Otwarta forma seminarium umożliwiła zaś swobodną dyskusję i wymianę opinii. Mimo iż każdy z trzech paneli skupiony był wokół kwestii prawnych, omówione tematy dotyczyły rozmaitych dziedzin, tak więc możliwe było wyciągnięcie licznych cennych konkluzji i wprowadzenie nowych pomysłów do środowiska akademickiego. 
            Seminarium odbyło się w Szkole Filmowej Krzysztofa Kieślowskiego Uniwersytetu Śląskiego, co sprawiło, iż wydarzenie zakończyło się w sposób wyjątkowy – pokazem filmu w profesjonalnej sali projekcyjnej.

Kontakt

Centrum Badawcze
Polityki Publicznej
i Problemów Regulacyjnych

ul. Bankowa 5
40-007 Katowice
cbpr@us.edu.pl
www.cbpr.us.edu.pl